Cuma, Mayıs 27Önemli Haberler
Shadow

‘Sahte’ fosiller Mars’taki ömür arayışına mani olabilir

Lauren Fuge

Şayet Mars’ın kızıl düzlüklerini ömür belirtileri açısından araştıran gezegenler ortası bir uzaylı avcısıysanız, küçük yeşil adamlardan fazla mikroplara rastlama olasılığınız daha yüksektir. Milyarlarca yıl evvel yaşamış antik yaratıkların fosillerine rastlama ihtimaliniz ise çok daha fazladır.

Bununla birlikte, yeni araştırmalar, kimyasal süreçlerin potansiyel olarak gelecekteki öte gezegen paleontologlarını yanıltabilecek “psödofosiller” [sahte fosiller] meydana getirebileceğine dair ikazda bulunuyor.

KİMYASAL SÜREÇLER HAYATI TAKLİT EDEBİLİR

İskoçya’da bulunan Edinburgh Üniversitesi’nde astrobiyolog olan Sean McMahon, “Bir kademede, Mars araştırma araçlarından biri neredeyse kesin olarak bir fosile çok benzeyen bir şey bulacak; bu yüzden bunları kimyasal tepkilerle oluşan yapılardan ve unsurlardan muteber biçimde ayırt edebilmek çok büyük bir kıymet taşıyor” diyor: “Mars’taki her cins fosil açısından, [Dünya’dakine] ziyadesiyle benzeri şeyler meydana getiren en az bir biyolojik olmayan süreç mevcut; hâl böyleyken, bunların nasıl meydana geldiğine ait anlayışımızı ilerletmek konusunda gerçek bir muhtaçlık kelam konusu.”

Mars’ta gerçekleşebilecek olası kimyasal yansımaların yarattığı kimi fosil gibisi
örnekleri gösteren kompozit manzara. Görsel: Sean McMahon, Julie Cosmidis ve Joti
Rouillard.

McMahon ile Edinburgh ve Oxford Üniversitelerinden meslektaşları, Journal of the Geological Society isimli mecmuada yayınlanan araştırmalarında, Mars’taki kayalarda hayat gibisi izler oluşturabileceği bilinen onlarca süreci gözden geçirdiler. Kimyasal süreçlerin pek birçok, bildiğimiz haliyle hayatın yapı taşlarını teşkil eden bakteri hücreleri ya da karbon bazlı moleküller üzere mikroskobik ölçekteki hayat biçimlerinin oluşturduğu yapıları taklit edebilirler.

Stromatolitler, bu çeşitten taklit edilebilecek fosillere bir örnek olabilir. Kayaya benzeyen bu oluşumlar, mavi-yeşil alg toplulukları tarafından biriktirilen katmanlardan oluşur. “Yaşayan fosiller” diye isimlendirilen bu fosiller, günümüzde hâlâ sığ seviyedeki sulak ortamlarda bulunur ve 3,5 milyar yıldan daha eski olan geçmişleriyle, Dünya’daki yaşama dair en eski delillerden birini oluştururlar.

Buna rağmen, biyolojik olmayan süreçler de stromatolitlerin oluşturduğu kubbeleri ve sütunları taklit eden psödofosiller meydana getirebilirler. Şaşırtan bir biçimde, spreyle araba boyanan fabrika yerleri üzere alanlarda ve yakın devirde Mars’ta keşfedilen sıcak su kaynaklarının bir kısmının etrafında bulunan silis birikimi üzere daha doğal süreçlerde de emsal birikintiler oluşabiliyor.

YAPAY ZEKÂ DEVREYE GİRECEK

Bu muğlak fosillerin bir diğer örneği, 550 milyon yıl evvel Dünya’da yaşanan Ediacaran devrinden kalma kumtaşı yataklarında da görülebilir. Hayvan ve bitkileri anımsatan misal kalıntılar, yapının aslında bir vakitler eski deniz tabanını kaplayan fosilleşmiş mikrobiyal örtüleri temsil eden “dokunmuş/pürüzlü” kayaların içinde gömülüdür.

Avustralya-ABD paydaşlığıyla oluşturulan bir araştırma grubuna, bir yapay zekânın biyolojik süreçlerden (bu cinsten mikrobiyal örtüler gibi) ya da büsbütün abiyotik [biyolojik olmayan] kimyasal süreçlerden meydana gelen kayaları ayırt edip edemediğini anlamak gayesiyle NASA fonu sağlandı. Araştırma takımının sonuncu gayesi, Mars araştırma araçlarının fotoğrafladığı jeolojik imajlara benzeyen makine öğrenme tekniklerini uygulamak.

İngiliz astrobiyologların yayınladığı yeni makale, buna benzeri araştırmaların var olan ve gelecekteki ekzobiyoloji [öte gezegen biyolojisi] araştırmalarının muvaffakiyete ulaşmasında kritik bir rol oynayabileceğini tabir ediyor.

Araştırmanın ortak muharriri ve Oxford Üniversitesi’nde vazifeli bir jeobiyolog olan Julie Cosmidis, “Geçmişte hayatı taklit eden süreçler tarafından yanıltıldık” diyor: “Pek çok kez, Dünya’daki yaşlı kayalarda ve hatta Mars’tan Dünya’ya gelen göktaşlarında fosil mikropları andıran objeler tanımlandı; ne var ki, yapılan daha detaylı incelemelerin gerisinde biyolojik olmayan kökenlere sahip oldukları açığa çıktı.”

“Bu makale, Mars kelam konusu olduğunda hayatı taklit eden süreçlerle ilgili daha fazla araştırma yapılmasını istediğimiz, bu sayede yine birebir tuzaklara düşmekten kaçınmamızı sağlayacak, ikaz niteliği taşıyan bir öykü anlatıyor.”


Yazının yepyenisi Cosmos Magazine sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |